دفاع مالیاتی چیست؟ آموزش لایحه‌نویسی + نکات جلسه دفاع

لایحه دفاعیه مالیاتی چیست؟

لایحه دفاعیه مالیاتی ، عبارت است از متنی است مکتوب که به دلیل اعتراض نسبت به مالیات تعیین شده در برگه تشخیص مالیاتی از سوی سازمان امور مالیاتی کشور و با هدف درخواست بررسی مجدد پرونده مالیاتی توسط ممیز تهیه می شود. لایحه دفاعیه مالیاتی در مراحل دیگر هم قابل استفاده است . اما ما برای سادگی و جلوگیری از پیچیده شدن صرفا مرحله اول و اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی را شرح می دهیم.

یک روز پیامکی به شما می رسد با این مضمون : مودی گرامی با شماره / شناسه ملی: ********* برگه مالیاتی با عنوان برگ تشخیص مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی انفرادی / حقوقی برای شما صادر گردید و در کارتابل ابلاغ الکترونیک شما قرار گرفت. جهت مشاهده جزییات برگه به آدرس my.tax.gov.ir با قید فوریت اقدام نمایید. نیاز به مراجعه به اداره مالیاتی نمی باشد. سازمان امور مالیاتی کشور

با دیدن این پیامک اول استرس به خودتان راه ندهید. بلکه با ما ادامه این مطلب را با دقت بخوانید.

انواع دفاع مالیاتی (بر اساس نوع پرونده)

دفاع مالیاتی یک مفهوم کلی است اما در عمل، بسته به پرونده، متفاوت اجرا می‌شود. در ادامه، انواع اصلی آن را بررسی می‌کنیم:

دفاع مالیاتی در هیات بدوی

هیات بدوی اولین مرجع دادرسی در سازمان امور مالیاتی است. اگر مودی پس از صدور برگ تشخیص مالیات، در مهلت قانونی اعتراض کند، پرونده در این هیأت بررسی می‌شود.

در این مرحله، لایحه دفاعیه مالیاتی اهمیت زیادی دارد زیرا اولین فرصت رسمی برای ارائه مستندات است.

دفاع مالیاتی در هیات تجدیدنظر

اگر رأی هیات بدوی به نفع مودی نباشد، وی می‌تواند درخواست رسیدگی مجدد در هیات تجدیدنظر بدهد. این مرحله نیازمند مستندات محکم‌تر و توضیحات دقیق‌تر است زیرا هیات تجدیدنظر معمولاً حساس‌تر حکم صادر می‌کند.

دفاع مالیاتی درباره تراکنش‌های بانکی

یکی از رایج‌ترین علل اختلاف بین مودی و ممیز، موضوع تراکنش‌های بانکی است.

در چنین پرونده‌هایی، لازم است:

• منشأ وجوه
• قراردادهای مالی
• فاکتورهای فروش و خرید
• صورت‌جلسات داخلی
• توضیحات مکتوب مودی

به صورت کامل ارائه شود تا تراکنش‌ها شفاف‌سازی شوند.

دفاع مالیاتی ارزش افزوده

پرونده‌های ارزش افزوده شامل مواردی مانند:

• اظهارنامه ارزش افزوده
• فاکتورهای خرید و فروش
• دفاتر قانونی
• معافیت‌های ارزش افزوده

هستند. دفاع در این بخش نیازمند تسلط کامل بر قوانین VAT است.

مهلت اعتراض به برگه تشخیص مالیاتی

‌ماده 239 قانون مالیاتهای مستقیم می گوید : در صورتی که مودی ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات قبولی خود را نسبت به آن کتبا اعلام کند یا مالیات مورد مطالبه را به ماخذ برگ تشخیص پرداخت یا ترتیب پرداخت آن را بدهد یا اختلاف موجود بین خود و اداره امور مالیاتی را به شرح ماده (238) این قانون رفع نماید پرونده امر از لحاظ میزان درآمد مشمول مالیات مختومه تلقی می‌گردد و در مواردی که مودی ظرف سی روز کتبا اعتراض ننمایند و یا در مهلت مقرر در ماده مذکور به اداره امور مالیاتی مربوط مراجعه نکند درآمد تعیین شده در برگ تشخیص مالیات قطعی است.

تبصره ( اصلاحی 2/3/1400 ) – در مواردی که برگ تشخیص مالیات طبق مقررات تبصره (1) و قسمت اخیر تبصره (2) ماده (203) و ماده (208) این قانون ابلاغ شده باشد و مودی به شرح مقررات این ماده اقدام نکرده باشد در حکم معترض به برگ تشخیص مالیات شناخته می‌شود و پرونده امر برای رسیدگی به هیات حل اختلاف مالیاتی ارجاع می‌گردد.

[av_notification title=” color=’green’ border=” custom_bg=’#444444′ custom_font=’#ffffff’ size=’large’ icon_select=’no’ icon=’ue800′ font=’entypo-fontello’ admin_preview_bg=”]
برای دریافت مشاوره مالیاتی با این شماره ها تماس بگیرید

☏ 77648731-2
[/av_notification]

پس مشخص می شود استفاده از زمان قانونی بسیار مهم و حیاتی است. و اگر مودی ظرف 30 روز از تاریخ ابلاغ الکترونیک اعتراض نکند ، به این معنا است که مالیات تشخیصی و محاسبه شده توسط سازمان امور مالیاتی  مورد تایید مودی است و باید نسبت به پرداخت آن اقدام نماید. توجه کنید که پس از ۳۰ روز از زمان مشاهده ابلاغ مالیاتی ، امکان اعتراض وجود ندارد و برگه تشخیص مالیاتی به عنوان برگه قطعی مالیاتی  محسوب شده و مودی مکلف به پرداخت آن می باشد. تاخیر در پرداخت مالیات مشخص شده مشمول جریمه مالیاتی نیز می‌باشد.

ابلاغ و رویت برگ تشخیص مالیاتی

زمانی که پیامک ابلاغ برگ تشخیص مالیاتی ( که در ابتدای این مطلب به آن اشاره شد ) به شما رسید، شما باید با مراجعه به سایت my.tax.gov.ir و مشاهده برگ تشخیص مالیاتی نسبت به قبول یا رد آن اقدام نمایید. در صورتی که بعد از 10 روز از دریافت پیامک ، از مراجعه به سایت خودداری کنید در حکم ابلاغ رسمی محسوب شده و از این تاریخ 30 روز مهلت دارید تا درصورت اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی ، نسبت به ثبت اعتراض در همین سامانه اقدام نمایید.

به چه چیزی اعتراض دارید؟

قطعا شما با عنوان صاحب کسب و کار از فعالیت اقتصادی خود بیشتری اطلاعات را دارید . اگر با مشاهده و بررسی اولیه برگ تشخیص مالیاتی یا مقایسه میزان مالیات تعیین شده با سال گذشته یا هم صنف های خود به این نتیجه رسیدید که احتمالا مالیات تعیین شده برای شما بیشتر از آن است که قانون مشخص کرده ، باید خود را برای مراحل اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی آماده کنید.

بیشتر بخوانید : نرم افزار واسط سامانه مودیان چیست؟ 

مراحل اعتراض دفاع مالیاتی

ما با توجه به تجربیات در این حوزه و به عنوان مشاور مالیاتی شما ، توصیه می کنیم که ابتدا به میزان درآمد مشمول مالیات در برگ تشخیص مالیاتی توجه کنید و سپس با مراجعه به اظهارنامه مالیاتی خودتان ، با اطلاعات آن مقایسه کنید. در صورتی که هنوز معتقدید در حق شما اجحاف شده و مستحق پرداخت مالیات کمتری هستید ، ادامه این مطلب را بخوانید.

مستندات خود را آماده کنید

حالا که معتقدید باید مالیات کمتری پرداخت کنید باید مستندات خود را آماده کنید. با بررسی دقیق تر اظهارنامه مالیاتی که تکمیل کرده بودید و میزان مالیات تشخیصی ببینید آیا ممیز مالیاتی برای شما فروش و درآمد مشمول مالیات بیشتر از آنچه شما اظهار کرده بودید در نظر گرفته است؟ اگر اینگونه باشد پس حتما در سامانه گزارش فصلی یا سامانه مودیان و پایانه های فروشگاهی برای شما خریدی اظهار شده که شما آن را ابراز نکرده اید ، یا فراموش کرده اید که ابراز کنید. سپس در صورتی که مشمول معافیتهای مالیاتی هستید ، بررسی کنید این معافیتهای مالیاتی توسط ممیز مالیاتی درست در نظر گرفته شده است؟

به سراغ هزینه ها هم بروید. بررسی کنید آیا هزینه های کسب و کار شما که در اظهارنامه ابراز کرده اید به همان میزان در برگ تشخیص مالیاتی محاسبه شده است؟ خلاصه باید بگردید و مغایرت بین اظهارنامه مالیاتی و برگ تشخیص مالیاتی را پیدا کنید. بعد از پیدا کردن موضوع و میزان مغایرت بین این دو باید مستندات خود را آماده کنید.

مثلا برای هزینه هایی که انجام شده و مورد تایید ممیز قرار نگرفته است ، مستندات مالی و صورتحسابهای قانونی را پیدا کنید و جمع بزنید. یا اگر مشمول معافیت قانونی می شوید و در برگ تشخیص مالیاتی لحاظ نشده است ، ماده قانونی آن به همراه مستندات مالی و حسابداری را آنها را پیدا کنید. همه این موارد را دسته بندی کنید و جمع هر دسته را بدست آورید.

قدم اول : ثبت اعتراض در سامانه

بعد از مشاهده برگ تشخیص مالیاتی در صورتی که به آن اعتراض دارید باید به قسمت داشبورد سامانه مالیاتی رفته و گزینه درخواست‌ها را انتخاب و در بخش ثبت اعتراضات و شکایات ، اعتراض خود را نسبت به برگ تشخیص مالیات صادر شده ثبت کنید.

برای ثبت شکایت باید ابتدا اطلاعات برگ تشخیص مالیاتی را که به آن اعتراض دارید در قسمت مربوطه وارد کنید. سپس سامانه مالیاتی با نمایش اطلاعات تکمیلی با ارائه گزینه هایی از شما می خواهد که دلایل اعتراض خود را انتخاب کنید. شما با انتخاب یک ، چند یا همه گزینه ها با توجه به مستنداتی که دارید ، اعتراض خود را ثبت می کنید.

قدم دوم : توافق با ممیز کل مالیاتی موفق ماده 238 قانون مالیاتهای مستقیم

بعد از ثبت اعتراض در سامانه مالیاتی شما می توانید با پرینت اعتراض ثبت شده به همراه مستنداتی که آماده کرده اید به اداره مالیاتی مربوط به خود حضور پیدا کرده و با ممیز کل مالیاتی وارد مذاکره شوید.

براساس ماده 238 قانون مالیاتهای مستقیم ( ‌اصلاحی 2/10/1400 ) در مواردی که برگ تشخیص مالیات صادر و به مودی ابلاغ می‌شود، چنانچه مودی نسبت به آن معترض باشد می‌تواند ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ شخصا یا به وسیله وکیل تام‌الاختیار خود با ارائه دلایل و اسناد و مدارک کتبا از اداره امور مالیاتی تقاضای رسیدگی مجدد نماید.

مسئول/ مسئولان مربوط که از طرف سازمان امور مالیاتی مشخص می‌شوند، موظفند پس از ثبت درخواست مودی و ظرف مهلتی که بیش از چهل و پنج روز از تاریخ ثبت درخواست نباشد به موضوع رسیدگی و در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابراز شده را برای رد مندرجات برگ تشخیص کافی دانستند، آن را رد و در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابرازی را موثر در تعدیل درآمد تشخیص دهند، موارد تعدیل درآمد مشمول را مشخص نمایند.

چنانچه مودی نظر مسئول/ مسئولان مربوط در تعدیل درآمد مشمول مالیات را قبول نمایند درآمد مشمول مالیات تعدیل شده، قطعی است، در غیر این صورت برای رسیدگی به مابه‌التفاوت تا مبلغ موارد اعتراض مودی، موضوع به هیات حل اختلاف مالیاتی ارجاع می‌شود. همچنین هرگاه دلایل و اسناد و مدارک ابرازی مودی را برای رد برگ تشخیص یا تعدیل درآمد موثر تشخیص ندهند، باید موضوع را مستدلا در پرونده منعکس و مراتب را برای رسیدگی به هیات حل اختلاف مالیاتی ارجاع نمایند.

تبصره 1) دستورالعمل اجرایی این ماده با پیشنهاد سازمان امور مالیاتی به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد.

تبصره 2) در مواردی که مودی اطلاعات مربوطه را از طریق سامانه مودیان اظهار کرده باشد، مطابق احکام قانون سامانه مودیان و پایانه‌های فروشگاهی رفتار خواهد شد.

براساس ماده 238 قانون مالیاتهای مستقیم ، ممیز کل با توجه به اختیارات قانونی می تواند بخشی یا همه ادعاهای شما را قبول یا رد کند و با شما به توافق برسد. اما درصورت عدم توافق و جلب رضایت شما ، می توانید از وی درخواست کنید تا نسبت به ارجاع اعتراض به هیئت بدوی حل اختلاف مالیاتی اقدام و تعیین وقت نماید. تعیین وقت معمولا چند هفته قبل از تاریخ هیئت به شما از طریق پیامک و سامانه مالیاتی اعلام می شود.

[av_notification title=” color=’red’ border=” custom_bg=’#444444′ custom_font=’#ffffff’ size=’large’ icon_select=’no’ icon=’ue800′ font=’entypo-fontello’ admin_preview_bg=”]
برای تهیه و تنظیم لایحه دفاعیه مالیاتی با ما تماس بگیرید

☏ 77648731-2
[/av_notification]

جلسه دفاع مالیاتی چگونه برگزار می‌شود؟

جلسه دفاع مالیاتی معمولاً در حضور:

• اعضای هیات
• نماینده سازمان
• مودی یا نماینده او

برگزار می‌شود.

در این جلسه، مودی باید:

• مستندات خود را توضیح دهد
• تناقض‌ها را رفع کند
• منشأ اعداد را روشن کند
• مبتنی بر قانون پاسخ دهد

نحوه تهیه لایحه دفاعیه مالیاتی – موضوع ماده 216 قانون مالیاتهای مستقیم

اگر با ممیز کل در خصوص مالیات تعیین شده به توافق نرسیدید و همچنان اعتقاد دارید حق شما در محاسبه مالیات مورد اجحاف قرار گرفته است. طبق ماده 216 قانون مالیاتهای مستقیم باید اعتراض خود را به هیئت حل اختلاف مالیاتی ارائه نمایید.

طبق این ماده ، مرجع رسیدگی به شکایات ناشی از اقدامات اجرایی راجع به مطالبات دولت از اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی که طبق مقررات اجرایی مالیات‌ها قابل مطالبه و وصول می‌باشد هیات حل اختلاف مالیاتی خواهد بود. به شکایات مزبور به فوریت و خارج از نوبت رسیدگی و رای صادر خواهد شد. رای صادره قطعی و لازم‌الاجرا است.

تبصره 1- در مورد مالیات‌های مستقیم در صورتی که شکایت حاکی از این باشد که وصول مالیات قبل از قطعیت به موقع اجرا گذارده شده است هرگاه هیات حل اختلاف مالیاتی شکایت را وارد دانست ضمن صدور رای به بطلان اجراییه حسب مورد قرار رسیدگی و اقدام لازم صادر یا نسبت به درآمد مشمول مالیات مودی رسیدگی و رای صادر خواهد کرد. رای صادره از هیات حل اختلاف قطعی است.

تبصره 2- در مورد مالیات‌های غیرمستقیم هرگاه شکایت اجرایی از این جهت باشد که مطالبه مالیات قانونی نیست مرجع رسیدگی به این شکایت نیز هیات حل اختلاف مالیاتی خواهد بود و رای هیات مزبور در این باره قطعی و لازم‌الاجرا است.

باید از زمان استفاده کنید. مستندات را که آماده کرده اید و حالا باید آن را در قالب یک لایحه دفاعیه مالیاتی برای هیئت حل اختلاف مالیاتی مکتوب کنید. برای تهیه لایحه دفاعیه مالیاتی باید موارد زیر را در نظر بگیرید:

1. به موضوع مسلط باشید

چندین بار مواد قانونی مرتبط را بخوانید و مستندات خود را چک کنید. بدانید در مورد چه چیزی می خواهید صحبت کنید و از چه چیزی می خواهید دفاع کنید. به قوانین ، ماده های قانونی ، تبصره ها و بخشنامه ها به درستی استناد کنید.

2. زیاده گویی نکنید

مختصر و مفید به مستندات خود استناد و خواسته خود را بیان کنید. مستندات را به پیوست بیاورید و در متن لایحه دفاعیه به آن اشاره کنید. بدون تعارفات مازاد و زیاده گویی ابتدا مستندات قانونی ، سپس اشتباهات صورت گرفته را بیان و در نهایت درخواست رسیدگی مجدد و اصلاح مالیات متعلقه را بخواهید.

3. با دقت در سربرگ تایپ شود

لایحه دفاعیه مالیاتی را در سربرگ شرکت تایپ کنید. لایحه دفاعیه مالیاتی باید توسط مدیرعامل امضاء و ممهور به مهر شرکت شود. همچنین شماره نامه نیز برای آن در نظر بگیرید . اگر شخص حقیقی هستید روی یک کاغذ استاندارد تایپ و توسط مودی امضا شود. متن لایحه دفاعیه مالیاتی را چند بار با دقت بخوانید که اشتباه تایپی یا غلط املایی نداشته باشید.

نمونه متن لایحه دفاعیه مالیاتی

در زیر نمونه ای از متن لایحه دفاعیه مالیاتی موضوع ماده 216 قانون مالیاتهای مستقیم آورده شده است. شما باید براساس شرایط و مستندات آن را اصلاح و برای نیاز خود آماده کنید.

بسمه تعالی

رئیس محترم هیئت حل اختلاف مالیاتی

موضوع : اعتراض به برگه تشخیص مالیاتی …

با سلام و احترام

پیرو صدور برگه مطالبه مالیات … دوره .. سال … به شماره…مورخ…. مربوط به …. با شماره اقتصادی …… موارد زیر را به استحضار می‌رساند:

1. مبلغ …. فروش ناشی از فعالیت …. با توجه به مجوز فعالیت شماره….. از … و بند … تبصره … قانون بودجه سال .. و نیز بخشنامه … شماره … مورخ … معاف از مالیات می باشد که توسط رسیدگی کننده مورد توجه قرار نگرفته است.

2. مبلغ ….. از هزینه های مربوط به ….  به پیوست …. توسط رسیدگی کننده نادیده گرفته شده است.

لذا با توجه به دلایل و مستندات ارائه شده و احقاق حق قانونی ، خواهشمند است دستور رسیدگی مجدد و اجرای قرار کارشناسی صادر فرمایید. پیشاپیش از مساعدت و همکاری آن اداره محترم کمال تشکر را دارم.

با استفاده از این نمونه متن لایحه دفاعیه مالیاتی به همراه مستندات و مداکی که به آن در لایحه اشاره کرده اید به همراه کارت ملی و زودتر از ساعت مقرر در هیئت بدوی حل اختلاف مالیاتی شرکت و از حق قانونی خود دفاع کنید.

 

نتیجه گیری

دفاع مالیاتی یکی از مهم‌ترین مراحل فرایند دادرسی مالیاتی است؛ مرحله‌ای که نتیجه آن می‌تواند به‌طور مستقیم بر وضعیت مالی، اعتبار کسب‌وکار و حتی آینده فعالیت مودی تأثیر بگذارد. بخش عمده‌ای از اختلافات مالیاتی نه‌به‌دلیل تخلف، بلکه به‌دلیل برداشت‌های متفاوت، نقص مدارک، ثبت‌نشدن صحیح اطلاعات یا تفسیرهای نادرست ممیز ایجاد می‌شود. به همین دلیل، مودیانی که روند دفاع را آگاهانه و حرفه‌ای پیش می‌برند، در اغلب موارد می‌توانند مبلغ مالیاتی خود را کاهش، اصلاح یا حتی به‌طور کامل رفع کنند.

سوالات متداول

۱. دفاع مالیاتی دقیقاً چیست و چه زمانی لازم می‌شود؟

دفاع مالیاتی روندی است که طی آن مودی برای اعتراض به برگ تشخیص یا مطالبه مالیات، با ارائه مدارک، اسناد و یک لایحه دفاعیه حرفه‌ای از حقوق قانونی خود دفاع می‌کند. این دفاع زمانی لازم می‌شود که مودی مبلغ تعیین‌شده را واقعی یا منطبق با قوانین نمی‌داند.

۲. لایحه دفاعیه مالیاتی باید شامل چه مواردی باشد؟

یک لایحه استاندارد شامل اطلاعات مودی، شماره پرونده، شرح اعتراض، دلایل قانونی، مستندات پیوست، تحلیل کارشناسی و درخواست روشن از هیأت رسیدگی است. هرچه لایحه مستندتر و مختصرتر باشد، احتمال پذیرش آن بالاتر می‌رود.

۳. آیا حضور در جلسه دفاع مالیاتی الزامی است؟

بله، حضور مودی یا نماینده رسمی او در جلسه دفاع بسیار مهم است. نبودن مودی باعث می‌شود بسیاری از پرسش‌ها بی‌پاسخ بماند و این موضوع معمولاً به ضرر او تمام می‌شود.

۴. برای دفاع مالیاتی چه مدارکی لازم است؟

بسته به نوع پرونده، مدارک می‌تواند شامل قراردادها، فاکتورهای خرید و فروش، صورت‌جلسات، گردش حساب، اسناد تراکنش‌ها، اظهارنامه‌ها، دفاتر قانونی یا مستندات ارزش افزوده باشد. هرچه مدارک دقیق‌تر باشند، دفاع موثرتر خواهد بود.

۵. دفاع درباره تراکنش‌های بانکی چگونه انجام می‌شود؟

در پرونده‌های تراکنش بانکی، مودی باید منشأ و ماهیت هر تراکنش را با مدارک قابل استناد توضیح دهد. ارائه قرارداد، فاکتور، رسید و توضیحات روشن درباره وجوه ورودی و خروجی برای موفقیت در این نوع دفاع ضروری است.

۶. اگر رأی هیات بدوی به نفع مودی نباشد، چه باید کرد؟

مودی می‌تواند در مهلت قانونی درخواست تجدیدنظر بدهد. دفاع در هیات تجدیدنظر باید دقیق‌تر، مستندتر و قانونی‌تر از مرحله اول باشد؛ چراکه این هیات نظارتی حساس‌تر است و رأی آن اهمیت بیشتری دارد.

۷. آیا مطالعه نمونه لایحه‌های مالیاتی به دفاع کمک می‌کند؟

قطعاً بله. بررسی نمونه لایحه‌های معتبر، کتاب‌های تخصصی مانند آثار محمد قبول و آموزش‌های رسمی لایحه‌نویسی کمک می‌کند تا مودی ساختار صحیح دفاع را یاد بگیرد و متن دفاعیه خود را حرفه‌ای‌تر تنظیم کند.